Zuidplaspolder, Zuid Holland

In het kader van het vooronderzoek voor de ontwikkeling van de Zuidplaspolder is het project Hotspot Zuidplaspolder opgestart.
Het Hotspot-project is uitgevoerd door Xplorelab van de Provincie Zuid-Holland in opdracht van het nationaal onderzoeksprogramma Klimaat voor Ruimte. Het project heeft als doel het vergroten van de klimaatbestendigheid van plannen voor de Zuidplaspolder. Er is intensief samengewerkt met de projectorganisatie Driehoek RZG-Zuidplas (Rotterdam, Zoetermeer, Gouda). Partners in het project waren Universiteit Delft en Wageningen Universiteit en Researchcentrum.
Resultaat van het project zijn vijf voorbeeldprojecten voor klimaatbestendig bouwen en acht achtergrondstudies over de effecten van de klimaatverandering in relatie tot de Zuidplaspolder. Er is inmiddels ook een samenvattend eindrapport verschenen.
De Zuidplaspolder is een gebied van 4500 ha en bevindt zich tussen Rotterdam, Gouda en Zoetermeer en is naast de Alexanderpolder een van de laagst gelegen polders van Nederland met meer dan 6 meter onder NAP.

In het project Hotspot Zuidplaspolder zijn voor enkele representatieve gebieden van de polder studies uitgevoerd met als doel de klimaatbestendigheid van de plannen te vergroten. Afhankelijk van de problematiek van de deelgebieden zijn één of meer van de volgende situaties beschouwd: overstroming, extreme neerslag, extreme droogte en kwel.

Voorbeeldprojecten klimaatbestendig bouwen

Concept Zuidplaspolder Noord

In de Zuidplaspolder Noord zullen 200 ha nieuwe kassen en 800 woningen gerealiseerd worden. Tussen de kassen bevinden zich woonlinten. Om deze woonlinten attractief te maken en hittestress te voorkomen en klimaatbestendigheid te realiseren zijn de woonlinten voorzien van veel groen dat tegelijk een functie heeft voor de waterberging. Zware buien worden tijdelijk opgevangen en gebufferd zodat de gevolgen van droogte in andere perioden beperkt kunnen worden.
Als peilmaat voor de woonterpen en ontsluitingswegen is het bestaande peil aangehouden om de bestaande boerderijen en woningen te kunnen handhaven en zijn daarnaast gebieden verdiept die tijdelijk als buffer kunnen dienen. De overloopgebieden zijn natuurgebieden of in gemeenschappelijk eigendom. In normale situaties kunnen de overloopgebieden als tuinen, trapvelden of secundaire wegen of dergelijke dienen maar ze zullen periodiek overstromen.
(Concept opMAAT)

Concept Kraakhelder Water wonen

Het ontwerp voorziet in een kwalitatief hoogwaardig woonmilieu voor de 1300 woningen die in het Rode Waterparel gebied gerealiseerd zullen worden. Water speelt in dit ontwerp een prominente rol. Het waterpeil wordt een meter opgezet, waardoor de kreekrug duidelijker zichtbaar wordt. Door regenval staan periodiek delen van het gebied onder water. Drie woningtypes met verschillende ondergrondstructuren zijn ontwikkeld.
(concept DURA Vermeer)

Nieuwerkerk-Noord

De 1800 geplande woningen liggen zowel dicht bij de Hollandse Ijssel als op slappe venige ondergrond. Doormiddel van het verhoogd aanleggen van de nieuwe N219 ten oosten van de wijk, wordt er als het ware een veilige kuip geconstrueerd. Binnen deze kuip hoeft dan niet opgehoogd te worden, maar kan met respect voor het veenlandschap een bijzonder woonmilieu gecreëerd worden met veel water. Nazakkingen zijn vervolgens niet meer aan de orde. Deze manier van bouwen zal in de beginfase wel extra middelen vragen en risico’s met zich mee brengen. Er kan echter bespaard worden omdat geen zand nodig is en het beheer goedkoper zal zijn.
(concept TNO)

Klimaatmotor Gouweknoop

De Gouweknoop is het knooppunt waar de A20 op de A12 aansluit en wordt hoogstedelijk ingericht. Het gebied ligt naast de groene waterparel, een natuurgebied. De kwaliteiten van het natuurgebied en extra hemelwateropslag met een toegestane peilfluctuatie van een meter ten zuidwesten van de stedelijke ontwikkeling zullen de klimaatbestendigheid vergroten en hittestress helpen beperken. Het gebufferde regenwater kan in tijden van droogte gebruikt worden om het natuurgebied van water te voorzien. Gedacht is ook om in het verstedelijkte gebied extra waterpartijen toe te passen om hittestress te voorkomen.
(concept Xplorelab)

1, 3 meterplan

De TU Delft heeft een ontwerp gemaakt voor de uitbreiding van Moordrecht met 300 woningen. Doel is het voorkomen van schade en slachtoffers als bij een dijkdoorbraak van de Hollandse IJssel het water maximaal 1,3 meter hoog komt te staan. Een aantal prototypen van woningen voor waterbestendig bouwen is uitgewerkt en in een basisverkaveling gezet. Er wordt voor een aantal typen niet opgehoogd, maar voor waterbestendige buitenmuren, tuinmuren of ramen gekozen.
(concept TU Delft)

Vervolg

In de vervolgfase worden als voorbeeldprojecten een dertigtal woningen gerealiseerd van 10 woningen volgens het 1,3 meterplan, Kraakhelder Water Wonen en Nieuwerkerk-Noord.