De stad van de zon, Heerhugowaard

De Stad van de Zon is de eerste CO2-neutrale wijk in Nederland waarin bovendien veel aandacht aan het wijkwater besteed. Het grote aandeel wijkwater in de Stad van de Zon (ca. 33%) dient als waterberging en voor recreatie. De Stad van de Zon dankt haar naam aan de grote hoeveelheid zonnedaken die voldoende energie opwekken om het hele electriciteitsverbruik van de 1.400 woningen af te dekken.

De grote waterplas om het Carré van de wijk heeft zwemwaterkwaliteit en functioneert als recreatieplas en regenwaterbuffer. Er is een gebiedseigen watersysteem gecreëerd dat niet in verbinding staat met het voedselrijke en verontreinigde polderwater van de Heerhugowaard. Het systeem wordt vrijwel alleen gevoed met het relatief schone regenwater afkomstig van de daken in de wijk. Het peil van het gebied van de Stad van de Zon is verhoogd om kwel van verontreinigd water te voorkomen.

Het systeem is zo ontworpen dat het een groot verschil in peilen aankan. ‘s Zomers kan het peil 40 cm zakken ten opzichte van het gemiddelde. In de winter kan het 30 cm hoger zijn dan het gemiddelde van 3,30 -NAP (het gemiddelde peil van de Stad van de Zon is 60 cm hoger dan het gemiddelde polderpeil). Dat de wijk ontworpen is op een dermate grote flexibiliteit met betrekking tot de toegestane peilfluctuatie maakt de wijk voorbereid op de grotere verwachte neerslaghoeveelheden en perioden van droogte ten gevolge van de klimaatverandering.

In uitzonderlijk droge zomers kan het desondanks nodig zijn om water in te laten. Om te voorkomen dat de waterkwaliteit hierdoor verslechtert is bij de inlaat een waterzuiveringssysteem aangebracht. Het ingelaten water doorloopt daar een defosfateringsvijver.
Naast het derde deel van het oppervlak van de wijk dat is gereserveerd voor water is een derde bebouwd en wordt een derde deel gebruikt voor natuur en recreatie. In het gebied dat is gereserveerd voor natuur is ook een stromingslabyrint voor de waterzuivering van het gebiedseigen water opgenomen. In het stromingslabyrint met natuurlijke oevers en veel waterplanten wordt het water op een natuurlijke manier gezuiverd.

Hiervoor is aan de zuidkant van de plas een circulatiegemaal geplaatst. Door de vorm van het carré ontstaan er wat dode hoeken in het stromingspatroon. Om er voor te zorgen dat het water ook hier stroomt zijn er onder het wateroppervlak ribben aangebracht die het water door de dode hoeken leiden. Het water wordt rond het carré gepompt en door het zuiveringslabyrint. De waterkwaliteit wordt gecontroleerd. Als het water te sterk verontreinigd is kan het door de zuivering bij de inlaat gepompt worden om de waterkwaliteit te verbeteren.

Om het hogere peil te kunnen realiseren zijn de historische boerderijen beschermd met aparte dijkjes. Alle nieuwbouwwoningen werden kruipruimteloos gebouwd om het wisselende waterpeil mogelijk te maken. Doordat de Stad van de Zon op het laagste punt van de polder ligt en over extra veel buffercapaciteit beschikt kan de recreatieplas ook als calamiteitenberging functioneren.
Al het oppervlaktewater inclusief de gegraven stadsgracht zijn bevaarbaar met kano’s en electroboten. Boten aangedreven door fossiele brandstoffen zijn in de Stad van de Zon niet toegestaan.