



duurzaam stedelijk water vormgegeven




De Grift is een 22 kilometer lange drager van een stelsel van beken en sprengen tussen Ugchelen en Heerde. Grote delen van het systeem waren nog aanwezig maar ten zuiden van het centrum van Apeldoorn lag de stroom verscholen en bij de spoorlijn verdwijnt de stoom volledig uit het stadsbeeld. Het water werd ondergronds en via een aantal vijvers in zuidoostelijke richting naar het Apeldoornse Kanaal afgevoerd. De verbindende schakel tussen het bovenstroomse en het benedenstroomse gedeelte ontbreekt. Ten noorden van Apeldoorn stroomt de Grift naast het Apeldoornse Kanaal en wordt gevoed door andere beken en sprengen behorend bij het systeem.
Met de nieuwe Grift ontstaat een verbinding van schoon stromend water tussen stad en landelijk gebied via bestaande en nieuwe groengebieden. Dit vormt een startpunt voor nieuwe biotopen in het stedelijke milieu en een voorwaarde voor de invulling van de Grift als natte ecologische verbindingszone.
De zichtbare rivier levert een bijdrage aan de verbetering van de belevingswaarde en de cultuurhistorische waarde van de stad.
Concrete aanleiding voor het aanpakken van het herstel van de Grift was dat de kweldruk vanuit de Veluwe en daarmee de grondwateroverlast in delen van Apeldoorn toe nam. Het herstel van de Grift draagt bij aan een evenwichtigere waterbalans. Ook waren er plannen voor nieuwe ontwikkelingen langs het Grifttracé, nieuwe woon-werkgebieden en herinrichting van straten en parken.
Herstel van het oude tracé
Er is gekozen om het oude tracé van de Grift zo veel mogelijk te volgen. Zo worden cultuurhistorische elementen weer gekoppeld aan een structuur en kon gebruik gemaakt worden van het natuurlijke reliëf en stroomt het water natuurlijk af.
Het traject van de Grift was voor grote delen nog aanwezig in de stad omdat in de oorspronkelijke bedding een riool was gelegd.
De breedte van de Grift is beperkt tot 5 meter. Daarnaast is er ruimte gereserveerd voor belendende beplanting. Het tracé was bijna zonder bebouwing, waar niet is om de bebouwing heen gebogen.
Bij de uitvoering van het beekherstel wordt zoveel mogelijk meegelift met lopende projecten. Door een flexibele fasering afgestemd op de werkvolgorde van de inrichtingsprojecten van de binnenstad kan voor 40-50% van de geraamde kosten meegelift worden.
De gemeente Apeldoorn en Waterschap Veluwe hebben ervoor gezorgd dat de Grift enorm in kwaliteit is verbeterd. Vrijwel alle lozingen op de beek zijn gesaneerd.
De beekherstelplannen van de gemeente Apeldoorn en het waterschap Veluwe beperken zich niet tot de Grift; er zijn plannen voor het hele gebied.
Literatuur
Hendrieke Rossingh, e.a., De Grift nu of nooit!, Verkenning van de mogelijkheden voor herstel van de Grift in Apeldoorn, Dienst Milieu, Mobiliteit en Openbare ruimte, afdeling Groen gemeente Apeldoorn, oktober 1999
Arno Goossens, e.a., Werken aan Water, Apeldoorns Waterplan 2005-2015, Apeldoorn, 2005
Fotografie:
©Gemeente Apeldoorn www.apeldoorn.nl
Adres
diverse locaties, Apeldoorn
Contact
Gemeente Apeldoorn,
Opdrachtgever
Gemeente Apeldoorn/Waterschap Veluwe
Ontwerpers/Adviseurs
Gemeente Apeldoorn
Schaal: hele stad
Realisatie: 2000-tot heden
een project van opMAAT architectuur, stedenbouw, onderzoek en advies ~ www.opmaat.info ~ water@opmaat.info