





duurzaam stedelijk water vormgegeven






Tegenwoordig is Hammarby Sjöstad een van de prettigste woonwijken van Stockholm en een van de meest succesvolle duurzame stadsvernieuwingswijken van de wereld.
In 2016, wanneer de tweede en laatste fase van de bouwactiviteiten beëindigd zijn zullen er 25.000 mensen wonen en nog eens 10.000 extra werken.
Door de goede mix van appartementen, winkels, kantoren en kleine handel gericht op cultuur en vertier heeft Hammarby Sjöstad een binnenstedelijk karakter.
Duurzaamheid was een primaire focus bij de vormgeving van deze nieuwe watergerelateerde wijk.
Alle gebruikte elektriciteit is afkomstig van duurzame bronnen. Nieuwe typen van brandstofcellen, zonnecellen en zonnepanelen worden in het gebied getest.
Gebaseerd op de strategie van een compacte groene stad is er een goede balans gevonden tussen bebouwing en openbare ruimte. De afwezigheid van hekken en de aanwezige publieke ruimte en wandelpaden creëren een wijk met diverse sferen. Met een dichtheid vergelijkbaar met die van de binnenstad van Stockholm is er een trendy en leefbare stadswijk ontstaan.
De eerste stap in het duurzame waterbeheer is een goed participatie- en voorlichtingsmodel voor de bewoners van de wijk. Door goede voorlichting en het gebruik van waterbesparende apparaten en armaturen zal het drinkwatergebruik met 50% verlaagd worden. Een waterverbruik van 200 liter is normaal in Stockholm. De voorlichtings- en participatiestrategie is er ook op gericht om de vervuilende stoffen in het afvalwater met 50% terug te brengen door ze te sensibiliseren voor de impact van reinigingsmiddelen en andere huishoudelijke activiteiten.
De bewoners van Hammarby hebben de mogelijkheid om hun energie- en watergebruik op internet te volgen en zo bewuster van hun gedrag te worden.
Er is een milieucentrum gerealiseerd, het GlashusEtt, dat de bewoners voorziet in informatie en voorlichting over alle aspecten van duurzame stedenbouw en de bewoners stimuleert in een meer duurzame levensstijl.
Het afvalwater wordt locaal gezuiverd. Het zuiveringsslib wordt hergebruikt voor het bemesten van landbouw en bosbouwgrond. Bij de verwerking van het afval komt biogas vrij. Het biogas wordt gebruikt als brandstof voor voertuigen, zoals bussen, taxi’s en de vuilniswagens, en het verwarmen van 1000 woningen in het gebied.
Van het gereinigde water wordt in de zuiveringsinstallatie de warmte onttrokken en gebruikt voor de stadsverwarming. Met een temperatuurspreiding van 10 tot 20 °C over het jaar is afvalwater uitermate geschikt voor zowel warmte- als koudeonttrekking. In de zomer kan er met het koude water gekoeld worden.
Regenwater infiltreert direct in de grond of wordt afgevoerd door kanalen. Het grote aantal kanaaltjes vormt een onderdeel van de vormgeving van het stadslandschap. Een deel van de daken is uitgevoerd als groendak, dat het regenwater voor een groot deel buffert.
Het water van autowegen wordt gescheiden verzameld en afgevoerd naar zuiveringsvijvers voor het geïnfiltreerd wordt.
Literatuur
GlashusEtt, Hammarby Sjöstad – a unique environmental project in Stockholm, Alfaprint, Stockholm 2007
P-A Malmqvist, G Heinicke, E Korrman, TA Stenstrom, G Svensson , Strategic Planning of Sustainable Urban Water Management, IWA Publishing, London, 2006, (p. 161-173), ISBN: 9781843391050
Links
www.hammarbysjostad.se
www.cleanenergyawards.com/top-navigation/nominees-projects/nominee-detail/project/66
Fotografie:
foto 1, 3, 4: ©Madeleine d’Ersu
foto 2: ©Lugnet Udde Kaj vår 2009
foto 5: ©Bumling AB
foto 6: ©Björn Lofterud
Adres
Hammarby Sjöstad
Stockholm
Contact
GlashusEtt
glashusett@hammarbysjostad.se
Opdrachtgever
Stockholm, Environment and Health Committee of Stockholm
Ontwerper Waterconcept
Urban Planning and Environmental Coordination Committee, Stockholm Water Company
Schaal: 150 ha (200 ha met water)
Ontwerp: vanaf 1990
Realisatie: 2004-2016
een project van opMAAT architectuur, stedenbouw, onderzoek en advies ~ www.opmaat.info ~ water@opmaat.info