Klimaarverandering

Voor het grootste deel van de wetenschappers en de beleidsmakers is de klimaatverandering een feit. Het voor Nederland algemeen geaccepteerde scenario voor deze eeuw is een gemiddelde stijging van de zeespiegel van maximaal 85 cm, erosie van de kust, nattere en warmere winters met waarschijnlijk hogere rivierafvoeren, vaker drogere en hetere zomers, meer neerslag in kortere perioden en heftigere buien. De voorspelling voor de volgende eeuw is dat er een versnelling van de zeespiegelstijging zal optreden.
Overstromingen langs de rivieren zullen vaker voorkomen door de heftigere en langdurige neerslag. De zeespiegelstijging zal een verhoging van het rivierpeil en verzilting in het aan de zee grenzende gedeelte tot gevolg hebben.

Bijna tweederde van Nederland zou zonder duinen, dijken en dammen regelmatig overstromen. Een groot deel van de Nederlanders woont onder zeespiegelniveau en daar bevinden zich ook de grootste economische waarden.
In de afgelopen 50 jaar is Nederland veiliger en kwetsbaarder geworden. Het overstromingsrisico kan beheerst worden door de kans op overstroming te beperken door bijvoorbeeld dijken te verhogen maar ook door bij de ruimtelijke inrichting meer met de gevolgen van een eventuele overstroming rekening te houden door bijvoorbeeld op terpen te bouwen. Er kan meer variatie ontstaan in risico’s en functies van gebieden. Het kan eerder geaccepteerd worden dat sportvelden of een recreatiegebied overstromen dan een dichtbevolkte wijk.

Andere uitdagingen

Naast de uitdagingen met betrekking tot de klimaatverandering waar waterbeheerders zich mee uiteen zetten zijn er nog andere uitdagingen die aandacht vragen:
Het stijgend gebruik van drinkwater bij schaarser wordende bronnen ten gevolge van vaker voorkomende droogte en verzilting. Groter verbruik van drinkwater leidt vanzelfsprekend tot een stijgend afvalwatervolume en stijgende kosten voor zuivering.
Vervuiling van oppervlaktewater en verdrogingverschijnselen hebben grote gevolgen voor flora en fauna.
Verder vinden overstromingen plaats door de versnelde afvoer van het regenwater en de verlaagde buffercapaciteit van het stedelijke gebied en de rivieren.

Vervreemding

Het uit het zicht verdwijnen van de verschillende waterstromen (regenwater, rivieren, afvalwaterstromen) heeft de vervreemding en dus verarming van het stadslandschap in de hand gewerkt. De vervreemding leidt weer tot een minder bewust gedrag, minder betrokkenheid en tot verspilling van grondstoffen, potentiële kwaliteiten en natuurwaarden. Gevolg hiervan is een zekere uitbuiting van het land door de stad. De waterkringloop is slechts een voorbeeld van deze problematiek. Op grond van deze inefficiëntie is er in toenemende mate aandacht voor alternatieven in het waterbeheer in relatie tot de gebouwde omgeving, om dreigingen als drinkwaterschaarste, overstromingen en een toenemende vervuiling van het oppervlaktewater te leren beheersen of nog beter, te voorkomen. Recent is er weer meer aandacht voor natuurwaarden en belevingskwaliteit in de stad.
Alleen als we het water weer een waardevolle en prominente plaats in het gezicht van onze steden geven, zal het ook in ons bewustzijn een prominente plaats krijgen. Of moet het eerst in ons bewustzijn een prominente plaats krijgen voor het weer in onze steden als spirituele drager en oorsprong van alle leven verschijnt?
Door de gevolgen van de klimaatverandering eist water weer de plaats op die het in de afgelopen eeuw is ontnomen.